در مورد زبان مادری صحبت های فراوانی ایراد گشته اند.

قدمت این بحث ها در ایران بعد از انقلاب از اوایل تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شروع میشود.

درپانزدهمین بند از این قانون، به حق اقوام و مردم در تحصیل و به کار گیری از زبان مادری تاکید شده است.

با این اوصاف طی روندی که کشور بعد از پیروزی انقلاب با آن روبرو گشت، اوضاع فرهنگی مردم غیر فارس زبان ایرانی به گونه ای پیش رفت که باعث گردید زبان اصلی و مادری آن مردم تضعیف گردد.بروز اختلافات سیاسی در اوایل تشکیل جمهوری اسلامی،وقوع جنگ تحمیلی 8 ساله عیله کشور و مشکلات اقتصادی که به طبع آنها دامنگیر کشور شد و همچنین مشکلاتی بیشماری که دشمن همواره برای کشور ایجاد کرده و خواهد کرد، باعث شد تا رسیدگی به اصل 15 قانون اساسی و احقاق حقوق زبان مادری اقوام ایرانی در مواقعی اولویت خود را به سایر مسائل بدهد و این موارد به صورت نانوشته دامن زبان مادری را بگیرد و آن را به حاشیه براند.

به هر حال هر آنچه بدان گذشته است، گذشته است و حال که در بهترین شرایط کشور به سر میبریم بایستی کاستی های گذشته جبران کنیم و با همتی مضاعف این مقوله اتحاد ساز را به سر منزل اصلی خود باز گردانیم.

در سالهای اخیر شاهد حرکت های مثبت در جهت تحصیل مردم به زبان مادریشان بوده ایم.

حدود 4 سال قبل رئیس جمهور روحانی با شعار تحصیل به زبان مادری بذر امید را در دل مردم کاشت.تا جایکه این شعار همچون شعار احیای دریاچه اورمیه در جمع آوری رای مردم تاثیر خود را نشان داد.

با این حال در مقام عمل، آن قدرت و شدت شعاری که شنیده بودیم را ندیدیم.در عمل به این شعار در خصوص زبان ترکی آذربایجانی تنها شاهد ارائه 2 واحد درس اختیاری آن هم در سطح دانشگاه بودیم.پیشتر تدریس 2 واحد درسی آن هم اختیاری آن هم در دانشگاه را نزدیک به شوخی دانسته اند و برخی آن را توهین تلقی میکنند.

چرا که همه میدانیم هیچ زبانی از جمله ترکی و فارسی را نمیتوان با تدریس 2 واحد درسی آموزش داد.

در این بین نمایندگان ترک زبان مجلس شورای اسلامی از جمله آقای حسن نژاد نماینده محترم مردم شهرستان های مرند و جلفا سخنانی را در حمایت و اصلاح شیوه کنونی ایراد کرده اند وشاهد پیگیری گاه گاه این نمایندگان هستیم.

با این حال امیدواریم این حرکت که در دولت یازدهم دیده ایم به صورت خودجوش و به شیوه ای احسن اصلاح یابد و حرکت آن به کندی 4 سال نباشد و عمل به قانون اساسی و خواست مردم در اولویت دولتمردان خادم ملت قرار بگیرد.